Władysław Filar

Władysław Tadeusz Filar ps. Hora, Wondra (ur. 18 lutego 1926 w Iwaniczach Nowych, zm. 13 sierpnia 2019 w Warszawie) – pułkownik Wojska Polskiego w stanie spoczynku, profesor zwyczajny nauk wojskowych (1983) (informatyka, dowodzenie wojskowe, komputerowe modelowanie systemów), historyk wojskowości, żołnierz 27 Wołyńskiej Dywizji Piechoty Armii Krajowej, pracownik naukowy Akademii Sztabu Generalnego, wykładowca Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Łączności. Wiceprzewodniczący Zarządu Okręgu Wołyńskiego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej. Syn Władysława i Wiery. Jego ojciec był nauczycielem, organizował szkoły powszechne na terenie powiatu włodzimierskiego. Do 1937 Władysław uczył się w Publicznej Szkole Powszechnej w Porycku[4]. W latach 1937-39 uczeń gimnazjum im. Mikołaja Kopernika we Włodzimierzu[5], a po agresji ZSRR na Polskę i aneksji województwa wołyńskiego przez ZSRR kontynuował naukę w szkole sowieckiej w Porycku[6]. Po ataku III Rzeszy na ZSRR w latach 1941-1943 pracował w rodzinnym gospodarstwie. Wiosną 1943 za sprawą Jerzego Krasowskiego, nowego nauczyciela szkoły w Iwaniczach, wszedł w środowisko polskiej konspiracji na Wołyniu[7]. 11 lipca 1943, wobec ataku UPA na polską ludność, wraz z całą rodziną uciekł do Włodzimierza, gdzie wstąpił do tolerowanej przez Niemców samoobrony polskiej[a]. Od 14 grudnia 1943 na rozkaz konspiracji podjął służbę w złożonym z Polaków 107 batalionie Schutzmannschaft, stacjonującym w niemieckich koszarach w Maciejowie, przeniesionym przez Niemców z Włodzimierza. W batalionie pełnił funkcję kierownika kancelarii, był jednym z ośmiu członków komórki konspiracyjnej.